Vajinal Akıntı

Kadın hastalıkları polikliniklerine yapılan başvuruların en sık nedenlerinden biri vajinal akıntı, vajina ve dış dudaklarda kaşıntı şikayetleridir. Pek çok kadın akıntıdan endişe etse de vajinal akıntı aslında kadın üreme sisteminin kendini temizleme ve enfeksiyonlardan koruma mekanizmasıdır. Ancak akıntının rengi, kokusu ve kıvamı değiştiğinde bu durum jinekolojik bir enfeksiyonun habercisi olabilir. Kadınlar arasında en sık görülen jinekolojik sorunların başında ise vajinal mantar enfeksiyonu gelmektedir.

Vajinal Akıntı Nedir?

Vajinal akıntı; rahim ağzı (serviks) ve vajinada bulunan bezlerin ürettiği, üreme kanalını nemli tutan ve enfeksiyonlara karşı bariyer oluşturan doğal bir sıvıdır. Sağlıklı bir kadında bu akıntının olması son derece normaldir ve üreme sağlığının yerinde olduğunu gösterir.

Fizyolojik (Normal) Vajinal Akıntı Nasıl Olur?

Normal bir vajinal akıntı şeffaf veya hafif beyaz renklidir, tamamen kokusuzdur. Kıvamı yapışkan veya kaygan olabilir. Kadınlarda yumurtlama döneminde, gebelik sürecinde, cinsel uyarılma esnasında veya adet kanamasından hemen önce hormonal değişimlere bağlı olarak bu akıntının miktarı artabilir. Bu artış tamamen doğaldır ve tedavi gerektirmez.

Vajinal Akıntı Ne Zaman Anormal Olarak Kabul Edilir?

Vajinal akıntının yapısı, vajinanın doğal dengesi bozulduğunda değişir. Eğer akıntınızda aşağıdaki belirtilerden biri veya birkaçı mevcutsa, bu durum patolojik (anormal) bir akıntıdır ve mutlaka jinekolojik muayene gerektirir:

• Renk Değişikliği: Akıntının sarı, yeşil, gri veya süt kesiği gibi beyaz ve pütürlü bir renk alması.
• Kötü Koku: Balık kokusuna benzer, ekşi, ağır ve etrafa yayılan rahatsız edici bir kokunun varlığı.
• Fiziksel Şikayetler: Akıntıya eşlik eden şiddetli vajina ve vulvada kaşıntı, dış dudaklarda kızarıklık, idrar yaparken yanma veya cinsel ilişki sırasında acı hissi.

Vajinal Akıntıya Neden Olan Faktörler Nelerdir?

Vajina, kendi içinde Laktobasil adı verilen yararlı bakterilerin oluşturduğu hassas bir asidik floraya sahiptir. Bu dengenin bozulması, vajinada zaten bulunan veya dışarıdan gelen zararlı mikroorganizmaların çoğalmasına yol açar. En sık karşılaşılan anormal vajinal akıntı nedenleri şunlardır:

• Vajinal Mantar (Kandidiyazis): Floranın bozulması sonucu mantar hücrelerinin kontrolsüzce üremesi.
• Bakteriyel Vajinozis: Yararlı bakterilerin azalıp zararlı bakterilerin baskın hale gelmesiyle oluşan, özellikle gri-beyaz renkli ve yoğun balık kokulu akıntı tablosu.
• Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar: Trichomonas vaginalis (sarı-yeşil ve köpüklü akıntı yapar), Klamidya veya Bel soğukluğu (Gonore) gibi mikroorganizmalar.
• Kimyasal ve Mekanik Tahrişler: Vajinal duş yapmak (vajinanın içinin yıkanması), parfümlü günlük pedler, kokulu sabunlar

Vajinal Mantar Enfeksiyonu Nedir?

Vajinal mantar enfeksiyonu (Kandidiyazis), kadınların yaklaşık %75’inin hayatı boyunca en az bir kez karşılaştığı, sıklıkla Candida adı verilen bir maya mantarının yol açtığı jinekolojik bir enfeksiyondur. Normal şartlarda vajina florasında zararsızca yaşayan bu mantarlar; antibiyotik kullanımı, bağışıklık sisteminin düşmesi, stres veya yüksek şeker tüketimi gibi durumlarda fırsat bularak hızla çoğalırlar.

Mantar Enfeksiyonu Olduğumu Nasıl Anlarım?

Bir kadının jinekolojik olarak mantar enfeksiyonu geçirdiğini gösteren çok tipik belirtiler vardır. Eğer genital bölgenizde aşağıdaki şikayetleri gözlemliyorsanız, yüksek ihtimalle vajinal mantar problemi yaşıyorsunuzdur:

• Peynirimsi Vajinal Akıntı: Süt kesiği, çökelek veya süzme peynir kıvamında, beyaz, pütürlü ve genellikle kokusuz olan belirgin bir akıntı.
• Şiddetli Vajinal Kaşıntı: Özellikle gece saatlerinde, yatağa girildiğinde vücut ısısının artmasıyla tavan yapan, kadını sosyal hayattan koparacak kadar yoğun vajina ve vulva kaşıntısı.
• Dış Dudaklarda (Vulvada) Yanma ve Şişlik: Şiddetli kaşımaya bağlı olarak dış genital bölgede gelişen tahriş, kızarıklık, ödem ve küçük cilt çatlakları.
• İdrar Yaparken Yanma ve İlişkide Acı: İdrar asidinin tahriş olmuş vulva dokusuna değmesiyle oluşan şiddetli sızlama ve cinsel ilişki esnasında derin bir acı hissi.

Vajinal Akıntılar ve Mantar Enfeksiyonu Nasıl Tedavi Edilir?

Anormal vajinal akıntıların ve vajinal mantarın tedavisi, modern jinekolojide son derece konforlu ve hızlıdır. Ancak burada en kritik kural, tedavinin kulaktan dolma ilaçlarla değil, hekim muayenesi sonrası enfeksiyonun kesin türüne göre planlanmasıdır.

• Vajinal Mantar Tedavisi: Mantar odaklarını kurutan ağızdan alınan antifungal haplar, vajina içine uygulanan fitiller (ovül) ve vulvadaki dış kaşıntıyı/tahrişi hızla yatıştıran özel kremlerle tedavi edilir.
• Bakteriyel Vajinozis Tedavisi: Bozulan bakteri dengesini düzeltmek amacıyla spesifik antibiyotik haplar veya vajinal jeller reçete edilir.
• Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonların Tedavisi: Mikroorganizmanın türüne göre (bakteri, parazit vb.) uygun antibiyotik tedavisi başlanır. Bu enfeksiyon türlerinde eş (partner) tedavisi de kesinlikle zorunludur; aksi takdirde enfeksiyon sürekli tekrarlar.

Eğer yılda 4 defadan fazla tekrarlayan vajinal mantar enfeksiyonunuz varsa, kronikleştiği kabul edilir ve uzun dönem tedaviye geçmek gerekir. 6 aya kadar uzayabilen haftalık baskılama tedavileri ve vajinal probiyotik destekleri planlanmalıdır.

Anormal Bir Vajinal Akıntıdan ve Mantardan Korunmak İçin Ne Yapabilirim?

Vajinal sağlığınızı korumak, vajina florasını dengede tutmak ve özellikle mantar enfeksiyonunun tekrarlamasını önlemek için günlük yaşamınızda şu kurallara dikkat etmelisiniz:

• Vajinal Duştan Kesinlikle Kaçının: Vajinanın içini asla suyla, sabunla veya intim jellerle yıkamayın. Vajina kendi kendini temizleyen asidik bir ortama sahiptir. İçeriye su sıkmak yararlı bakterileri öldürür, mantara ve kötü kokulu akıntılara doğrudan davetiye çıkarır. Sadece dış genital bölgeyi suyla veya genital bölge için üretilmiş ph uygun jellerle yıkamanız yeterlidir.
• Pamuklu İç Çamaşırı Tercih Edin: Mantar hücreleri nemli, sıcak ve havasız ortamları sever. Sentetik, naylon veya polyester çamaşırlar yerine cildin hava almasını sağlayan %100 pamuklu çamaşırlar giyin. Sıkı, dar kotları ve taytları uzun süre giymekten kaçının.
• Genital Bölgeyi Kuru Tutun: Tuvalet sonrası temizliğinizi mutlaka önden arkaya doğru yapın ve bölgeyi tuvalet kağıdıyla iyice kurulayın. Spor veya yüzme sonrasında ıslak mayo ya da terli taytınızı üzerinizde bekletmeden hemen değiştirin.
• Kozmetik Ürünlerden Uzak Durun: Parfümlü günlük pedler, kokulu tuvalet kağıtları ve genital parfümler hava akışını keserek nemi hapseder ve enfeksiyonu tetikler.
• Beslenmenizi Düzenleyin: Şekerli, mayalı ve beyaz unlu gıdalar vücuttaki mantar gelişimini doğrudan besler. Şekeri hayatınızdan azaltın; ev yapımı yoğurt ve kefir gibi doğal probiyotikleri beslenmenize ekleyerek vajinal floradaki iyi bakterilerinizi güçlendirin.

Randevu Al