Kısırlık Nedir?

Tıbbi tanımıyla infertilite (kısırlık); herhangi bir korunma yöntemi uygulanmaksızın, düzenli cinsel ilişkiye rağmen 1 yıl boyunca gebelik elde edilememesi durumudur.

Hamile Kalamıyorum, Ne Zaman Doktora Başvurmalıyım?

Doktora başvurma zamanı, kadının yaşı ve bilinen sağlık öyküsüne göre değişiklik gösterir:

• Kadın yaşı 35’in altındaysa: 1 yıl düzenli ve korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmadıysa çiftlerin birlikte başvurması önerilir.
• Kadın yaşı 35-40 arasındaysa: Zaman kaybetmemek adına 6 ay bekledikten sonra bir uzmana başvurulmalıdır.
• Kadın yaşı 40 ve üzerindeyse: Beklemeden, çocuk istemi olduğu andan itibaren doğrudan üreme sağlığı değerlendirmesine geçilmelidir.
• Beklemeden başvurulması gereken özel durumlar: Düzensiz adet görme, geçirilmiş pelvik enfeksiyon veya çikolata kisti öyküsü, kadında geçirilmiş yumurtalık ameliyatları; erkekte ise çocuklukta geçirilmiş inmemiş testis veya varikosel öyküsü varsa 1 yıllık süre beklenmemelidir.

İnfertilite Nedenleri Nelerdir?

Çocuk sahibi olamama durumunda ilk olarak kadınlar doktora başvursa da, tıbbi gerçekler infertilitenin hem kadını hem erkeği eşit oranda etkilediğini göstermektedir. Vakaların yaklaşık %40’ı kadın kaynaklı, %40’ı erkek kaynaklı, %10-15’i ise her iki partnere de bağlı nedenlerden oluşur.

Kadınlarda Kısırlık Nedenleri

• Yumurtlama Bozuklukları: En sık karşılaşılan gruptur. Özellikle Polikistik Over Sendromu (PKOS), hormonal düzensizlikler (tiroid veya prolaktin yüksekliği) yumurtlamayı engeller veya düzensizleştirir.
• Tüplerin Tıkalı Olması: Geçirilmiş enfeksiyonlar, kürtaj veya ameliyatlara bağlı olarak spermin yumurtaya ulaşmasını sağlayan fallop tüplerinin tıkalı ya da hasarlı olması.
• Endometriozis (Çikolata Kistleri): Rahim içini döşeyen dokunun yumurtalıklarda veya tüplerde yer alarak anatominin bozulması ve yumurta kalitesinin düşmesi.
• Azalmış Yumurtalık Rezervi: İlerleyen yaşa veya genetik faktörlere bağlı olarak yumurta sayısının ve kalitesinin azalması.

Erkeklerde Kısırlık Nedenleri

• Sperm Parametrelerinde Bozukluk: Spermin sayısının az olması (oligospermi), hareketliliğinin düşük olması (astenozospermi) veya yapısal (morfolojik) bozukluklar.
• Varikosel: Testislerdeki toplardamarların varisleşerek genişlemesi. Testis ısısını artırarak sperm üretimini ve kalitesini bozar.
• Hormonal ve Genetik Nedenler: Testosteron eksikliği veya spermin dışarı çıkmasını engelleyen kanallardaki doğumsal/sonradan gelişen tıkanıklıklar.

Kadın ve Erkek İçin Hangi Testler Yapılacak?

İnfertilite tek bir partnerin sorunu olmadığı için tanı sürecinde çiftler mutlaka birlikte değerlendirilir. İlk aşamada yapılan temel testler şunlardır:

Erkek İçin Yapılan Testler

Spermiogram (Sperm Analizi): Erkek infertilitesinde ilk ve en önemli testtir. 2 ila 5 günlük cinsel perhiz sonrası laboratuvarda verilecek örnekle spermin sayısı, hareketliliği ve şekli (morfolojisi) incelenir.

Kadın İçin Yapılan Testler

• Hormon Profili ve AMH Testi: Adetin 2. veya 3. günü yapılan kan tahlilleriyle (FSH, LH, E2, Prolaktin, TSH) hormonal durum ve AMH (Anti-Müllerian Hormon) ile yumurtalık rezervi değerlendirilir.
• Transvajinal Ultrasonografi: Rahim yapısı, miyom/polip varlığı ve yumurtalıklardaki antral folikül (yumurta taslağı) sayısı kontrol edilir.
• HSG (Rahim Filmi): Adet bitiminden sonraki birkaç gün içinde çekilen bu röntgen filmiyle, tüplerin açık olup olmadığı ve rahim içinde bebeğin tutunmasını engelleyecek bir yapışıklık veya şekil bozukluğu bulunup bulunmadığı netleştirilir.

Hamile Kalmak İçin Uyganan Tedaviler Nelerdir?

Tanı testlerinin sonuçlarına, kadının yaşına ve kısırlık süresine göre basamaklı bir tedavi planı çizilir. Tedavi yöntemleri basitten karmaşığa doğru şu şekildedir:

Yumurtlama Tedavisi ve Takibi (Hap Tedavisi)

Hafif yumurtlama problemi olan (örneğin PKOS’lu) kadınlarda, adetin ilk günlerinde başlanan ağızdan alınan tablet formundaki ilaçlar yardımıyla yumurtalıklarda 1-2 adet sağlıklı yumurta geliştirilmesi amaçlanır. Yumurta takibi ultrasonla yapılır, yumurta ideal boyuta ulaştığında çatlatma iğnesi yapılarak veya kendiliğinden çatlaması beklenerek ilişki günleri planlanır.

Aşılama ve Çatlatma İğnesi (İğne Tedavisi)

Yumurta gelişimini daha güçlü uyarmak için hap yerine cilt altı iğneler (gonadotropinler) kullanılabilir. Yumurta olgunlaştığında çatlatma iğnesi  yapılır. Çatlatma iğnesinden yaklaşık 36 saat sonra, erkekten alınan sperm örneği laboratuvarda yıkanıp en kaliteli ve hareketli olanları seçilerek özel bir kateter yardımıyla doğrudan kadının rahminin içine bırakılır. Bu işleme Aşılama (İntrauterin İnseminasyon – IUI) denir.

Tüp Bebek Tedavisi (IVF / ICSI)

Tüplerin iki taraflı tıkalı olduğu, sperm sayısının çok yetersiz olduğu, ileri kadın yaşının söz konusu olduğu veya diğer tedavilerden sonuç alınamadığı durumlarda en yüksek başarı oranına sahip yöntemdir.

Aşamaları: Kadının yumurtalıkları iğnelerle büyütülür, olgunlaşan yumurtalar hafif anestezi altında toplanır (OPU). Laboratuvar ortamında her bir yumurtanın içine erkeğin en kaliteli spermi mikroenjeksiyon (ICSI) yöntemiyle yerleştirilir.

Gelişen ve bölünen embriyolar, laboratuvarda 3 ila 5 gün takip edildikten sonra en sağlıklı olanı anne rahmine transfer edilir.

Her Şey Yapıldı Ama Yine Hamile Kalamadım, Acaba Yanlış Bir Şeyler mi Var?

İnfertilite çiftlerinde yaklaşık %10-15 oranında Açıklanamayan İnfertilite (Sebebi Bilinmeyen Kısırlık) mevcuttur. Yani kadının tüpleri açıktır, yumurtlaması normaldir; erkeğin sperm analizi kusursuzdur ancak gebelik oluşmaz.

Tüm testlerin normal çıkması veya ilk tedavi denemelerinin başarısız olması ortada “yanlış bir şey” olduğu anlamına gelmez. Gebelik, her ay %20-25 şansla gerçekleşen çok fazla değişkene bağlı bir durumdur. İlk denemede gebelik elde edilememesi tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez; üreme sağlığında sabır ve istikrar en önemli anahtardır. Gerekirse daha ileri genetik taramalar (PGT) veya rahim içi detaylı incelemeler (Histeroskopi) ile planlama güncellenir.

Tedavi Sonrasında Hamile Olup Olmadığım Ne Zaman Belli Olur?

Tedavinin türüne göre gebelik testinin yapılacağı gün büyük önem taşır. Erken yapılan testler yanıltıcı olabilir (özellikle çatlatma iğnesinin içeriğindeki hormon idrarda veya kanda yalancı pozitiflik verebilir).

• Çatlatma İğnesi ve Aşılama Sonrası: İşlem gününden tam 14 gün sonra,
• Tüp Bebek (Embriyo Transferi) Sonrası: Transfer edilen embriyonun gününe göre (3. gün veya 5. gün embriyosu) transferden 10 ila 12 gün sonra kanda Beta-hCG testi yapılarak gebelik kesin olarak netleştirilir. Bu süreçte idrar testleri yerine kesin sonuç veren kan testleri tercih edilmelidir.

Umutsuzluğa kapılmadan, modern tıbbın sunduğu imkanlardan faydalanmak ve durumunuza en uygun tedavi haritasını çizmek için randevu alabilirsiniz.

Aklınıza takılan sorular ve tüp bebek başarı şansınız hakkında bilgi almak için whatsapp hasta hattımıza mesaj gönderebilirsiniz.

WhatsApp İletişim Randevu Al