Dış Gebelik

Gebelik haberi almak her kadın için mutluluk vericidir. Ancak bazen gebelik testleri pozitif çıksa da süreç normal ilerlemeyebilir. Kadın sağlığını yakından ilgilendiren ve erken tanı konulmadığında hayati risk oluşturabilen bu durumlardan biri de dış gebelik (ektopik gebelik) vakalarıdır.

Dış Gebelik Nedir?

Normal bir hamilelikte, erkekten gelen sperm hücresi ile kadından gelen yumurta hücresi tüplerde döllenir. Döllenen bu yumurta (embriyo), yolculuğuna devam ederek rahim içine ulaşır ve buraya tutunarak büyür.

Dış gebelik, döllenmiş yumurtanın rahim içi boşluğuna ulaşamadan rahim dışında başka bir dokuya tutunup orada gelişmeye çalışması durumudur. Rahim dışındaki organlar bu büyümeyi taşıyacak yapıda olmadığı için dış gebelik dokuları normal bir bebek gibi büyüyemez ve durum anne adayı için ciddi bir sağlık tehdidi oluşturur.

Dış Gebelik Nerede Olur?

Dış gebelik vakalarının çok büyük bir kısmı (yaklaşık %90-95’i) tüplerde meydana gelir. Ancak nadir de olsa embriyo şu bölgelere de yerleşebilir:

• Yumurtalıklarda (ovaryen gebelik),
• Rahim ağzında (servikal gebelik),
• Karın boşluğunda (abdominal gebelik),
• Eski bir sezaryen dikişinin üzerinde (sezaryen skarı gebeliği).

Dış Gebelik Neden Olur?

Dış gebeliğin temel nedeni, döllenmiş yumurtanın rahme giden yolculuğunun bir şekilde engellenmesi veya yavaşlamasıdır. En sık karşılaşılan risk faktörleri şunlardır:

• Geçirilmiş Tüp Enfeksiyonları: Enfeksiyonlar tüplerde hasara veya tıkanıklığa yol açabilir.
• Geçirilmiş Ameliyatlar: Tüpler, yumurtalıklar veya apandis gibi karın içi organ ameliyatları tüplerde yapışıklığa neden olabilir.
• Endometriozis (Çikolata Kisti): Tüplerin anatomisini ve hareket kabiliyetini bozabilir.
• Daha Önce Dış Gebelik Geçirmiş Olmak: Bir kez dış gebelik yaşayan kadınlarda, sonraki gebeliklerde risk bir miktar artar.
• Sigara Kullanımı: Sigara, tüplerdeki tüysü hücrelerin (siliaların) hareketini yavaşlatarak yumurtanın rahme taşınmasını zorlaştırır.
• Spiral Kullanırken Hamile Kalmak: Spiral gebeliği çok yüksek oranda önler; ancak spiral varken nadiren de olsa gebelik oluşursa, bunun dış gebelik olma ihtimali yüksektir.

Dış Gebeliğin Belirtileri Nelerdir?

Dış gebelik, erken dönemde tıpkı normal bir gebelik gibi başlar. Adet gecikmesi, göğüslerde hassasiyet ve mide bulantısı gibi belirtiler görülebilir. Ancak gebelik büyüdükçe şu alarm belirtileri ortaya çıkar:

• Bıçak Saplanır Tarzda Keskin Kasık/Karın Ağrısı: Genellikle tek taraflı ve şiddetlidir.
• Anormal Vajinal Kanama: Adet kanamasından farklı, bazen lekelenme tarzında bazen de koyu renkli, düzensiz kanamalardır.
• Omuz Ağrısı: İç kanamanın diyafram sinirini uyarması nedeniyle özellikle uzanırken omuzlarda keskin bir ağrı hissedilebilir.
• Baş Dönmesi, Halsizlik ve Bayılma: İç kanamanın ilerlediğini ve tansiyonun düştüğünü gösteren çok kritik bir acil durum belirtisidir.

Dış Gebelik Tanısı Nasıl Konur?

Günümüzde gelişmiş tıbbi imkanlar sayesinde dış gebelik tanısı, ciddi komplikasyonlar gelişmeden çok erken dönemde konulabilmektedir. Tanı için şu iki yöntem birlikte kullanılır:

• Seri Beta-hCG Kan Testleri: Normal bir gebelikte Beta-hCG hormonu 48 saatte bir yaklaşık iki katına çıkar. Dış gebelikte ise bu artış düzensizdir, yavaş yükselir veya duraksar.
• Transvajinal Ultrasonografi: Kanda gebelik hormonu belirli bir seviyeye ulaştığı halde ultrason muayenesinde rahim içinde gebelik kesesi görülmüyorsa ve rahim dışında (tüplerde) şüpheli bir kitle saptanırsa dış gebelik tanısı netleşir.

Dış Gebelik Nasıl Tedavi Edilir?

Dış gebeliğin kendi kendine normal bir doğuma dönüşmesi tıbben imkansızdır. Tedavi, gebeliğin ne kadar ilerlediğine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir:

İlaçla Tedavi (Medikal Tedavi)

Eğer dış gebelik çok erken dönemde yakalanmışsa, tüp henüz yırtılmamışsa ve iç kanama yoksa Metotreksat adı verilen özel bir hücre büyümesini durdurucu ilaç enjeksiyonu ile gebelik dokusunun vücut tarafından emilmesi sağlanır. Hasta ameliyattan korunmuş olur.

Cerrahi Tedavi (Ameliyat)

Tüpün yırtıldığı, iç kanamanın başladığı veya ilaca uygun olmayan ileri vakalarda cerrahi müdahale şarttır. Genellikle konforlu bir yöntem olan Laparoskopi (kapalı ameliyat) tercih edilir. Hastanın durumuna göre sadece gebelik materyali temizlenir (salpingotomi) veya hasar gören tüp tamamen alınır (salpenjektomi).

Dış Gebelikten Korunmak Mümkün mü?

Dış gebeliği %100 engelleyecek kesin bir yöntem yoktur; ancak risk faktörlerini minimuma indirmek mümkündür:

• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmak (prezervatif kullanımı) tüp sağlığını korur.
• Sigarayı bırakmak, tüplerin doğal fonksiyonunu geri kazanmasına yardımcı olur.
• Geçmişte pelvik enfeksiyon veya dış gebelik öyküsü olan kadınların, gebelik testleri pozitif çıktığı an hiç zaman kaybetmeden erken dönemde kadın doğum uzmanına başvurması, olası bir dış gebeliğin büyümeden (ilaçla tedavi aşamasındayız) yakalanmasını sağlar.

 “Gebelik testiniz pozitif çıktıysa, bu gebeliğin sağlıklı ve rahim içinde olduğunu doğrulamak için ilk haftalarda jinekolojik ultrason muayenesi olmanız hayati önem taşır.

Randevu ve detaylı bilgi için bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al