Genital Organ Sarkmaları

Kadın bedeninde rahim, mesane (idrar torbası) ve rektum (kalın bağırsağın son kısmı) leğen kemiğinin içinde “pelvik taban” adı verilen güçlü bir kas ve bağ dokusu ağı tarafından olması gereken yerde tutulur. Ancak zamanla bu destekleyici dokuların zayıflaması veya yırtılması sonucunda organların aşağıya, vajina içine ya da tamamen dışarıya doğru sarkmasına genital organ sarkmaları (pelvik organ prolapsusu) adı verilir.

Genital organ sarkmaları kadının hayat kalitesini, sosyal yaşantısını ve özgüvenini ciddi şekilde düşüren, ancak modern jinekolojide çok başarılı şekilde tedavi edilebilen tıbbi bir durumdur.

Genital Organ Sarkması Çeşitleri Nelerdir?

Sarkan organa ve vajinadaki zayıflayan bölgeye göre genital sarkmalar farklı isimlerle adlandırılır ve sıklıkla birkaçı aynı anda görülebilir:

• Sistosel (İdrar Torbası – Mesane Sarkması): Vajinanın ön duvarının zayıflaması sonucu idrar torbasının vajina içine doğru fıtıklaşmasıdır.
• Rektosel (Bağırsak Sarkması): Vajinanın arka duvarının zayıflaması sonucu kalın bağırsağın son kısmının vajinaya doğru bombeleşmesidir.
• Uterin Prolapsus (Rahim Sarkması): Rahmi tutan bağların gevşemesi sonucu rahmin bütünüyle vajina kanalına ve ileri evrelerde vajina dışına doğru sarkmasıdır.

Genital Organ Sarkmalarının Nedenleri Nelerdir? Kimlerde Görülür?

Pelvik taban kaslarını ve bağlarını zayıflatan, yıpratan her türlü faktör genital sarkmalara zemin hazırlar. En sık görülen nedenler şunlardır:

• Zorlu ve Sayısı Fazla Normal Doğumlar: İri bebek doğurmak, müdahaleli (vakum vb.) doğumlar yapmak ve sık doğum yapmış olmak en büyük risk faktörüdür.
• Menopoz ve Yaşlanma: Menopozla birlikte azalan östrojen hormonu, dokuların esnekliğini kaybetmesine ve kasların incelmesine yol açar.
• Kronik Basınç Artışı: Sürekli ağır kaldırmak, kronik kabızlık nedeniyle ıkınmak, astım veya KOAH gibi hastalıklara bağlı kronik öksürük krizleri pelvik tabana sürekli baskı yapar.
• Aşırı Kilo (Obezite): Vücut ağırlığının artması, doğrudan pelvik taban kaslarına binen yükü artırır.
• Genetik Yatkınlık: Bazı kadınların bağ dokusu yapısı doğuştan daha zayıf olabilir ve bu durum hiç doğum yapmamış kadınlarda dahi sarkma görülmesine neden olabilir.

Rahim ve İdrar Torbası Sarkması Belirtileri Nelerdir?

Genital sarkmalar genellikle yavaş ve sinsi ilerler. Erken dönemde pek belirti vermezken, sarkmanın derecesi arttıkça şu şikayetler başlar:

• Vajina bölgesinde “aşağıya doğru çekilme” hissi, dolgunluk ve baskı.
• Özellikle ayakta uzun süre kalındığında veya akşam saatlerinde artan bel ve kasık ağrısı.
• Gülerken, öksürürken veya hapşırırken idrar kaçırma (Stres İnkontinans).
• İdrarı tam boşaltamama hissi, sık idrara gitme isteği veya sık idrar yolu enfeksiyonu geçirme.
• Dışkılamada zorlanma veya bağırsakları tam boşaltamama hissi.
• Cinsel ilişki sırasında ağrı, konforsuzluk veya özgüven kaybı.
• İleri evrelerde özellikle eşya taşıma veya tuvalette ıkınma sonrası vajina girişinde dışarı çıkan top şeklinde dokunun ele gelmesi.

Genital Organ Sarkmalarının Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavi planlaması; sarkmanın derecesine, hastanın şikayetlerinin yaşam kalitesini ne kadar etkilediğine, yaşına ve çocuk isteği olup olmadığına göre kişiye özel olarak şekillendirilir.

Ameliyatsız Tedavi Seçenekleri (Erken Evre İçin)

Hafif dereceli sarkmalarda ve ameliyat olmasında tıbbi engel bulunan hastalarda şu yöntemlere başvurulur:

• Kegel Egzersizleri: Pelvik taban kaslarını güçlendirmeye yönelik, idrar tutma/bırakma mantığıyla çalışan özel egzersizlerdir. Erken dönemde kasları güçlendirerek sarkmanın ilerlemesini durdurabilir.
• Lazer Tedavileri: Vajinal lazer uygulamaları, dokudaki kolajen üretimini tetikleyerek hafif dereceli sarkmalarda ve idrar kaçırmada bağ dokusunu sıkılaştırmak için kullanılabilir.
• Pesser Uygulamaları: Vajina içine yerleştirilen, sarkan organları mekanik olarak yukarıda tutan özel silikon halkalardır. Ameliyata uygun olmayan hastalarda tercih edilir.

Cerrahi Tedaviler

Sarkma ileri derecedeyse ve hastanın hayat kalitesini ciddi şekilde bozuyorsa en kesin çözüm cerrahidir. Jinekolojik cerrahideki gelişmeler sayesinde çok daha kalıcı ve konforlu ameliyatlar yapılabilmektedir.

• Ön ve Arka Onarım (Kolporafi) / Sistosel ve Rektosel Operasyonu: Sarkan mesane ve bağırsak dokusunun vajinal yoldan (karna kesi yapılmadan) toparlanıp fazla dokunun çıkarılması ve vajinanın daraltılması işlemidir.
• Yama (Mesh) Ameliyatları: Bağ dokusunun çok zayıf olduğu durumlarda, sarkan organları asmak ve desteklemek için tıbbi yama/ağ materyallerinin kullanıldığı ameliyatlardır.
• Rahmin Alınması (Histerektomi): Rahim sarkması çok ileri derecedeyse ve hastanın çocuk istemi tamamlanmışsa, sarkan rahmin vajinal yoldan çıkarılması ve pelvik tabanın yeniden desteklenmesi ameliyatıdır. (Uygun vakalarda rahim alınmadan, bağlarıyla yukarı asılarak da tedavi mümkündür).

Randevu Al